Baraka Elias, Mtanzania mrefu kuliko Watanzania wote

Nimewahi kuonana na Baraka Elias, Mtanzania mrefu kuliko Watanzania wote, alipotembelea Butiama mwaka 2012. Ana urefu wa mita 2.20 na umri wa miaka 27.

Kwenye picha juu ni yeye pamoja na Notburga Maskini anayeongea naye, kushoto. Notburga tumewahi kuongozana naye kwenye moja ya misafara yangu ya kukwea Mlima Kilimanjaro.

Taarifa nyingine za Baraka Elias hizi hapa (kwa Kiingereza):

http://madarakanyerere.blogspot.com/2012/05/baraka-elias-tallest-tanzanian-just.html

Taarifa nyingine za Notburga Maskini hizi hapa (kwa Kiingereza):

http://madarakanyerere.blogspot.com/2009/10/on-mt-kilimanjaro-again-post-1-of.html

Simulizi za Jaffar Idi Amin

Hii simulizi nilipewa na Jaffar Idi Amin, mtoto wa kiume wa aliyekuwa kiongozi wa Uganda kati ya mwaka 1971 hadi 1979, Idi Amin Dada.

Anasema kuna siku alikuwa kwenye matembezi kwenye jiji la Kampala akakuta gari aina ya Volkswagen imeegeshwa na akasimama kwa muda mrefu akiiangalia kwa sababu aliitambua kuwa ilikuwa gari ya zamani ya baba yake.

Akiwa anaiangalia akatokea mtu na kumsalimia na kumuuliza sababu za kukaa muda pale akiangalia ile gari. Mazungumzo yakawa hivi:

"Mbona unaishangaa sana hiyo gari?"
"Ilikuwa gari ya baba yangu."
"Baba yako nani?"
"Idi Amin."

Anasema alivyotamka jina la baba yake yule aliyekuwa anamhoji akashangaa sana na kusema: "Baba yako ndiyo alimuondoa baba yangu nchini!"

Aliyekuwa anaongea naye alikuwa mmoja wa watoto wa Milton Obote, Eddy Engena-Maitum. Serikali ya Rais Obote ilipinduliwa na Idi Amin, wakati huo akiwa kamanda wa jeshi la Uganda, tarehe 25 Januari 1971 wakati Obote akiwa nchini Singapore kuhudhuria mkutano wa Jumuiya ya Madola.

Idi Amin alishika madaraka mpaka mwaka 1979 baada ya Rais Nyerere kutangaza vita dhidi ya Uganda kufuatia uvamizi wa eneo la Kagera na majeshi ya Idi Amin. Baada ya kukomboa eneo lililovamiwa vita iliendelea ndani ya ardhi ya Uganda na kuhitimishwa kwa kuangushwa kwa serikali ya Amin.

Jaffar akamwambia Eddy: "Mimi nitakutambulisha kwa mtu ambaye baba yake alimuondoa baba yangu hapa Uganda." Alimaanisha mimi.

Mwalimu Nyerere akiwa na mwenyeji wake, Rais Milton Obote, wakati wa moja ya ziara zake nchini Uganda. Wa pili kutoka kulia ni Idi Amin, na kulia ni Philemon Mgaya, aliyekuwa mpambe wa Rais Nyerere.

Kabla ya siku hiyo Jaffar alipokutana na Eddy jijini Kampala, mimi na Jaffar tulikwa tumeonana kijijini Butiama katika tukio lililoandaliwa na Idhaa ya Kiswahili ya Shirika la Utangazaji la Uingereza (BBC) kuadhimisha miaka 30 ya vita vya Kagera, vita vilivomuondoa Idi Amin nchini Uganda.

***********************************

Bofya hapo chini kusoma maelezo yangu (kwa lugha ya Kiingereza) juu ya ziara ya Butiama ya Jaffar:

http://madarakanyerere.blogspot.com/2009/05/my-meeting-with-jaffar-amin.html

***********************************

Idi Amin na familia yake walikimbilia nchini Libya, na baadaye kuhamia Saudia Arabia. Milton Obote na familia yake walihamia Tanzania na wakawa majirani zetu Msasani kwa muda mrefu.

Unafahamu masuala haya 5 kuhusu Mwitongo?

Unafahamu masuala haya 5 kuhusu Mwitongo?

Mwitongo ni eneo la kijiji cha Butiama alipozaliwa Mwalimu Julius Kambarage Nyerere, rais wa kwanza wa Tanzania tarehe 13 Aprili 1922. Aidha, ni eneo alipozikwa tarehe 23 Novemba 1999.

Yafuatayo ni masuala matano ya Mwitongo ambayo pengine huyafahamu.

1. Ajali ya ndege
Mwaka 1978, baada ya majeshi ya Idi Amin Dada kiongozi wa kijeshi wa Uganda kuvamia eneo la mkoa wa Kagera, Jeshi la Wananchi wa Tanzania (JWTZ) lilianza kampeni ya kuondoa majeshi ya Idi Amin kwenye ardhi ya Tanzania.

Katika harakati za kujiandaa na vita hivyo, kikosi cha anga cha JWTZ kilihamisha baadhi ya ndege zake za kivita kutoka kituo cha Ngerengere na kuzipeleka kwenye uwanja wa ndege wa Mwanza.

Kwa sababu ya kasi ya hizo ndege, marubani wawili waliorusha hizo ndege walipitiliza Mwanza na kulazimika kuzunguka kuelekea upande wa kaskazini mashariki ili warudi tena kutua Mwanza. Uamuzi huo ukasababisha waruke juu ya anga ya mji wa Musoma.

Askari wa kikosi cha mizinga kilichokuwa kinalinda eneo la Musoma, kwa kukosa taarifa juu ya ndege hizo na kudhania kuwa ni ndege za adui, walizishambulia. Moja ya ndege hizo ilianguka Musoma, na nyingine iliangukia Mwitongo, kwenye msitu wa Muhunda.

Eneo la Mwitongo ilipoanguka ndege ya pili umejengwa mnara wa kumbukumbu.

Mnara wa kumbukumbu ya ajali ya ndege kwenye msitu wa Muhunda.

2. Msitu wa Muhunda
Msitu wa Muhunda ni sehemu ya eneo la Mwitongo. Ni msitu ambao, kwa mujibu wa mila na desturi za kabila la Wazanaki wa eneo la Butiama, ndiyo makazi ya mzimu wao, Muhunda. Msitu una ukubwa wa ekari 5.

Ni marufuku kukata miti iliyopo ndani ya msitu huo. Inaruhusiwa kukusanya kuni za matawi yaliyoanguka chini tu. Wazee wa kimila hufanya mitambiko ndani ya msitu huo.

Inaaminika kuwa mzimu huo hujibadilisha kuwa mojawapo ya viumbe vifuatavyo: nyani mkubwa, chui, mbuzi mkubwa, au nyoka mkubwa.

3. Mamba Mweusi (Black Mamba)
Mwinuko wa Mwitongo upo ndani ya eneo lililozungukwa na vichaka misitu, na majabali makubwa.

Ni eneo ambalo lina viumbe wadogo wadogo, pamoja na nyoka wa aina mbalimbali. Mojawapo wa nyoka hawa ni mamba mweusi.

Picha ya Mamba Mweusi. Jina lake la kisayansi ni Dendroaspis polylepis. Picha inatumika kwa idhini ya Creative Commons License. Taarifa kamili zipo hapa: http://creativecommons.org/licenses/by-sa/3.0/deed.en

Huyu ni moingoni mwa nyoka wenye sumu kali kabisa duniani, na inasemekana kuwa nyoka pekee ambaye hushambulia binadamu kwa makusudi, tofauti na aina nyingine ya nyoka ambao hushambulia tu wanapotishiwa usalama wao.

4. Ziwa Viktoria
Mwitongo ni eneo la mwinuko wa mita 1,405 juu ya usawa wa bahari. Kwa sababu ya mwinuko huo mtu anayesimama Mwitongo anaweza kuona kingo za Ziwa Viktoria zilizopo umbali wa kilomita 40 magharibi mwa Butiama.

Ziwa Viktoria.

5. Nelson Mandela
Rais wa kwanza wa Afrika Kusini, Nelson Mandela, alitembelea Mwitongo mwezi Novemba 1999. Alifika Mwitongo kuhani kifo cha Mwalimu Nyerere aliyefariki tarehe 14 Oktoba 1999.

Mzee Mandela aliandaliwa chumba maalum cha kulala wakati wa ziara yake. Kitanda maalum kiliwekwa kwenye chumba hicho. Hata hivyo, ratiba yake haikuruhusu kulala, na akaondoka siku hiyo hiyo kurudi Afrika Kusini. Kitanda kile hakijaondolewa kwenye chumba kile hadi hii leo.

Kijijini kama mjini

Wapo wengi ambao hawakupenda uamuzi wa serikali ya awamu ya nne ya kuanzisha kwa wilaya mpya ya Butiama. Mimi ni mmojawapo.

Nimejihusisha na kazi ya kutangaza historia na utamaduni wa eneo la Butiama kwa zaidi ya miaka saba sasa, na natambua ni jinsi gani utamaduni wa eneo unavyoweza kuathirika unapotokea muingiliano wa haraka kati ya maeneo ya mijini na ya vijijini. Mawasiliano mazuri kati ya miji na vijiji yanaweza kuongeza kasi hiyo, na hali kadhalika, uamuzi wa kuanzisha wilaya mpya pia unaweza kuleta matokeo hayo hayo.

Wilaya mpya inakuja na ongezeko kubwa la wafanyakazi kutoka maeneo mbalimbali. Nao siyo kama wanakuja na tamaduni zao za asili tu, ila wanaleta zaidi tamaduni za miji, na hata sheria za miji. Matokeo yake ni kudumazwa kwa tamaduni za asili za maeneo hayo mapya ya wilaya, na hasa kama yalikuwa maeneo ya vijijini.

Mojawapo ya sehemu za burudani na starehe za Butiama zilizoibuka baada ya kuanzishwa kwa wilaya mpya ya Butiama.

Msimamo wangu haulengi kutetea suala la ukabila, bali unalenga kulinda na kutunza mila na desturi za eneo mahususi kwa madhumuni ya kuendeleza utalii wa utamaduni.

Maendeleo (na makelele) yameingia Butiama

Butiama bado ni wilaya changa kabisa, lakini tayari mabadiliko yatokanayo na miji (na kero zake) yameanza kuonekana Butiama.

Makelele ni mojawapo ya kero za miji ambayo sehemu kama Butiama haikuwa nayo mpaka hivi karibuni. Butiama haikuwa na huduma ya basi linalosafiri moja kwa moja kwenda Mwanza na hapo awali wasafiri walilazimika kusafiri mpaka njia kuu iendayo Mwanza, sehemu iitwayo Nyamisisi, au kuanzia safari Musoma. Miaka michache iliyopita huduma ya basi la moja kwa moja kutoka Butiama hadi Mwanza ilianzishwa na kuleta kero ninazozungumzia.

Basi la kuelekea Mwanza kwenye stendi ya Butiama.

Basi hilo linapoegeshwa alfajiri kusubiri abiria ni kawaida ya madereva wake kupiga honi mfululizo kwa muda mrefu na kusababisha makelele kwenye eneo kubwa la Butiama. Butiama ni kijiji kidogo kwa hiyo mfululizo wa honi hizo za kila kukicha ni usumbufu mkubwa kwa wakazi wengi wa Butiama.

Sijaelewa mantiki ya kupiga hizo honi ingawa naamini zinakusudiwa kuwaamsha abiria wanaosafiri.Lakini ni vigumu kuelewa utaratibu wa abiria anaekusudia kwenda Mwanza kutegemea kuamshwa na honi ya basi.

Ziara ya Rais Barack Obama Tanzania: yale yale!

Kama nilivyoandika kwenye blogu hii hivi karibuni, ziara ya rais wa marekani nchini Tanzania huwa inakuja na usumbufu wa kiwango cha juu kwa raia.

Kuna taarifa kuwa Uwanja wa Ndege wa Kimataifa wa Julius Nyerere utafungwa kwa vipindi virefu tarehe 1 na 2 Julai 2013, siku ambazo Rais Barack Obama atakuwa ziarani Tanzania. Sehemu ya taarifa niliyoiona inasema:

Please be advised due to VVIP movement (US Presidential delegation) scheduled visit to DAR on 1st July, JNIA will be closed as per below:
 Monday 1st July from 02:20 to 03:25 pm
Tuesday 2nd July from 10:40 to 11:45 am
 Kindly ensure your travel arrangements are in order to avoid any disruption to your trip.

Taarifa inaeleza kuwa tarehe 1 Julai, uwanja utafungwa kati ya saa 8:20 usiku wa manane mpaka saa 9:25 alasiri na tarehe 2 Julai uwanja utafungwa saa 4:40 hadi saa 5:45 asubuhi.

Mimi nilipendekeza kupunguza usumbufu kwa raia huyu mgeni mashuhuri angefanyia mazungumzo yake na wenyeji wake Butiama. Ziara hii Dar es Salaam inasumbua watu zaidi ya milioni nne; Butiama itasumbua watu kama 20,000 tu. Lakini nani atanisikiliza?

HakiElimu yatoa zawadi ya vitabu kwa maktaba ya Mwalimu J.K. Nyerere

Asasi ya HakiElimu hivi karibuni imetoa zawadi ya vitabu kadhaa kwa maktaba ya Mwalimu J.K. Nyerere iliyopo Butiama.

Maktaba ya Mwalimu J.K. Nyerere inatunza mkusanyiko wa vitabu binafsi zaidi ya 8,000 vya Mwalimu Julius Kambarage Nyerere ambavyo alivikusanya katika kipindi chote cha maisha yake, na ipo kwenye makazi yake yaliyopo kijijini Butiama.

Zawadi ya vitabu iliyotolewa na HakiElimu katika maktaba ya Mwalimu J.K. Nyerere, kijijini Butiama.

Vitabu zaidi ya 50 vilivyotolewa na HakiElimu vitatunzwa kwenye maktaba hiyo, ambayo ni kivutio kimojawapo kati ya vivutio kya wageni wanaotembelea kijiji cha Butiama, sehemu alipozaliwa Mwalimu Nyerere tarehe 13 Aprili 1922, na ambapo alizikwa tarehe 23 Oktoba 1999.

Pimbi wa Butiama

Mnyama anayepatikana Butiama kwa wingi ni pimbi.

Huyu mnyama ana ukubwa wa sungura na anapenda kukaa kwenye miamba.

Siyo kawaida ya wenyeji wa Butiama kula huyu mnyama lakini wachache waliowahi kumla wanasema nyama yake ina ladha ya kuku.

Ni kawaida kukuta mkusanyiko mkubwa wa kinyesi chake kwenye eneo moja, jambo linaloashiria kuwa pimbi wanayo tabia ya kutumia sehemu moja kumalizia haja kubwa.

Sent from Samsung Mobile

Tatizo la matandao Butiama linaelekea ukingoni

Watumiaji wa mtandao wa Internet Butiama si wengi lakini wachache tuliopo hupata shida kubwa sana kupata mawasiliano ya uhakika.

Kasi ya mtandao kwa kutumia huduma za mtandao za kampuni za simu za kiganjani ni ghali na aghalabu kasi ni ndogo sana. Kampuni nyingine hazitaki hata kuleta hiyo huduma. Nimekuwa nawabembeleza Zantel kwa zaidi ya miaka mitatu kuanzisha hiyo huduma Butiama lakini hawajaamua kuianzisha mpaka sasa.

Sasa nimepata taarifa kuwa mbunge wa Musoma Vijijini, Mhe. Nimrod Mkono, amewasilisha maombi serikalini ili mkongo wa Taifa wa mtandao uletwe pia Butiama. Katika maelezo yake Mhe. Mkono ameeleza kuwa Butiama sasa ni wilaya rasmi ya Serikali ambapo kuna shule kadhaa na kwa sababu hiyo anaona umuhimu wa kupata huduma hii muhimu.

Sent from Samsung Mobile

Nyoka wa kumwaga

Wale ambao wamepata fursa ya kusoma makala zangu za Kiingereza kwenye gazeti la Sunday News watagundua kuwa, mara kwa mara, naandika kuhusu nyoka. Nakutana na nyoka mara kwa mara kiasi ambapo inakuwa vigumu kukwepa hii mada. Wapo kila mahali. Natazama nje ya dirisha langu na naona nyoka anatambaa ukutani (picha ya hapa chini). Kuna mmoja aliingia chumbani kwangu usiku, na nikamkuta sehemu ambapo ninakanyaga niamkapo kitandani.

Kuna safari moja, wakati natoka chumbani kwangu, ikiwa kuna giza kidogo, nilimruka nyoka bila kutambua na nikafunga mlango wa chumba na kumbana nyoka mlangoni. Nilivyorudi chumbani nikamkuta yuko hai, sehemu ya kiwiliwili chake kikiwa nje ya chumba na sehemu ikiwa chumbani kwangu, ingawa alikuwa bado hai. Nilimchota na mti mrefu nikamtoa nje ya nyumba na kumuachia. Kuna mtu aliniuliza: "Kwa nini hukumuua?" Jibu nililipata kwenye asili ya kabila langu: Wazanaki.

Kwanza, angeweza kuwa Muhunda, nilimuarifu, mzimu wa Kizanaki (sisi tunaita musambwa) unaolinda kabila la Wazanaki wa Butiama (kila eneo kati ya maeneo nane ya Uzanaki lina musambwa wake). Tunaamini kuwa Muhunda anaweza kujibadilisha na kuwa nyoka, au chui, au nyani dume. Kwa imani za Wazanaki Muhunda siyo Muumba; Wazanaki wana imani kuwa yupo Muumba na mbingu.

Mimi najiita Mzanaki, japokuwa sina uwezo wa kuongea Kizanaki. Aidha, kwa mujibu wa mila zetu, mimi ni mmoja wa walinzi au wasimamizi wa msitu wa mitambiko ambao nao unaitwa Muhunda, sehemu ambayo Muhunda anaaminika kutembelea mara kwa mara. Kwa hali siyo siwezi kuua kiumbe ambacho napaswa kukilinda, hasa ukizingatia kuwa jukumu kubwa la Muhunda ni kulinda jamii nzima ya wakazi wa Butiama, Watyama.

Mimi naungana na wale wanaoamini kuwa kuna viumbe wachache sana ambao wananaweza kushambulia viumbe wengine bila kuwa na hisia kuwa usalama wao uko hatarini. Ni binadamu pekee ndiyo mwenye hulka ya kushambulia binadamu mwenzake, hata pale ambapo usalama wake hauko hatarini. Nyoka wengi hawashambulii binadamu isipokuwa tu pale wanapohisi kuwa usalama wao unatishiwa, kwa hiyo naamini kuwa sina sababu ya kuua kila nyoka ninayemuona.

Ni nyoka aina ya Mamba Mweusi tu ambaye inasemekana anaweza kumshambulia binadamu pasipo sababu ya msingi.

Mbio za Mwenge wa Uhuru kuanzia Butiama mwaka huu

Kwa mujibu wa taarifa ya Serikali iliyotolewa muda mrefu kidogo uliyopita, mbio za Mwenge wa Uhuru zitaanza kijijini Butiama tarehe 14 Oktoba mwaka huu, na kumalizika Dar es Salaam. Tarehe 14 Oktoba ni maadhimisho ya siku ya kumbukumbu ya Nyerere, siku aliyofariki Mwalimu Nyerere mwaka 1999.

Dk. Nassoro Matuzya, kiongozi wa mbio za mwenge 2010 akipandisha Mwenge wa Uhuru eneo la Mwitongo wakati wa mbio za mwenge mwaka jana.

Vyanzo vyangu vya habari vinaniambia kuwa awali sherehe hizi zilikuwa zifanyike Mbeya na pesa za maandalizi zilishatumwa huko. Baada ya uamuzi wa kuhamishia sherehe kuja Butiama taarifa zinaeleza kuwa pesa zilizokwishatumwa Mbeya hazikuweza kupatikana kwa sababu, kwa mujibu wa Serikali mkoani Mbeya, pesa hizo tayari zilikuwa zimeshatumika kwa maandalizi. Hii imeilazimu Serikali kutafuta upya pesa za kugharamia sherehe za Butiama.

'Muhunda' aonekana Butiama

Hivi karibuni, siku chache baada ya mazishi ya mwanafamilia, alionekana nyani mkubwa akikatisha kwenye baadhi ya maeneo ya kijiji cha Butiama.

Nilipata taarifa za kuonekana kwa nyani huyo baada ya kuulizwa: “Umemuona Muhunda?”

“Muhunda?”

“Ndiyo, ametutembelea.”

Wakati napokea taarifa hiyo, mbwa walikuwa wakibweka ovyo, mithili ya mbwa mwitu.

Kuna Muhunda wawili tu ninaowafahamu. Mmoja ni baba yangu mdogo, Joseph Muhunda. Na mwingine ni mzimu wa kabila la Wazanaki, kiumbe asiye wa kawaida anayeaminika kuishi ndani ya msitu wa nasaba wa Muhunda uliyopo jirani na Mwitongo, sehemu yalipokuwa makazi ya babu yangu. Ni marufuku kuingia ndani ya msitu huo ila kwa watu maalumu tu, kwa mfano rika la wazee, au wanyikura ambao ndiyo wasimamizi wa msitu. Aidha kukata miti ya huo msitu pia ni marufuku ingawa kuokota matawi makavu yalioanguka inaruhusiwa.

Mwalimu mstaafu, Jack Nyamwaga, anakumbuka kuwa wakati wa utoto wake kuna nyani mkubwa alifika kwenye makazi ya babu yangu, Mtemi Nyerere Burito. Yule nyani alisogelea na kuanza kula mihogo iliyokuwa imeanikwa nje, na watoto walipojaribu kumfukuza Mtemi Nyerere aliwazuwia na kusema wamwache yule nyani aendelee kula ile mihogo.

Inaaminika kuwa mzimu huu hujibadilisha katika maumbile mbalimbali ikiwa ni pamoja na chui, nyoka, mbuzi, au nyani. Ni nadra kuona nyani Butiama na ingawa nimewahi kuwaona kwenye milima ya jirani na Butiama huwa hawafiki eneo la Butiama. Hii ni mara ya pili katika kipindi cha miaka 11 kwa nyani kuonekana hapa Butiama.

Wanaoamini kuwepo kwa mzimu huu wanaamini kuwa umefika kufuatia msiba tuliyopata hivi karibuni. Mashuhuda wanasema kuwa huyu nyani aliyeonekana hivi karibuni alitokea upande wa kaskazini, akavuka eneo lenye makazi, akipuuzia watoto waliokuwa wanamrushia mawe, na alifika kwenye kaburi la ndugu tuliyemzika hivi karibuni na akabaki pale kwa dakika chache halafu akaelekea Mwitongo.

Wakati wa msiba wa ndugu yangu, Mazembe Joseph Nyerere.

Siyo mbwa tu walikuwa wamekosa amani, inasemekana kuwa hata tumbili ‘waliingia mitini’ na hawakuonekana kabisa, ingawa kwa kawaida eneo la Mwitongo lina makundi mengi ya tumbili.

Tumbili 'waliingia mitini.'

Katika miaka iliyopita kila nyani mkubwa alipojitokeza eneo la Butiama wanyikura walikutana na kutuma wawakilishi kwa mpiga ramli mashuhuri aliye eneo la Mto Kirumi kupata ufafanuzi juu ya ujumbe au tafsiri ya kuonekana ‘Muhunda’. Iwapo ‘Muhunda’ alikuwa amekasirishwa na tukio fulani ndani ya jamii, basi ujumbe uliwasilishwa kwa jamii na tambiko lilifanyika.

Tabia ya Tumbili

Kumradhi endapo nitakuwa nimemuudhi yoyote kwa kutumia hii picha hapa chini ya huyu jamaa akiwa kwenye mkao wa kula, pamoja na kwamba nilishwahi kuitumia hapa.

Miaka kadhaa iliyopita nilihudhuria mafunzo ya muda mfupi katika chuo kilichopo Tengeru karibu na Arusha, sehemu ambayo ilikuwa inatembelewa na tumbili mara kwa mara.

Jioni moja baada ya kutoka darasani nilishuhudia baadhi ya wanafunzi wenzangu, wakiwa wamevutiwa na hawa wanyama, na walijaribu kuwasogelea pole pole lakini kila walipowakaribia wale tumbili walisogea mbali.

Cha ajabu ni kuwa mmoja wa wakufunzi wetu alipopita kwenye njia ya mguu karibu kabisa na sehemu ambapo tumbili walikuwa wamekaa, wale tumbili hawakuondoka na walibaki pale pale. Raia wa Zambia ambaye alikuwa mmoja wa wale wanafunzi alitabiri mapema kuwa wale tumbili wasingemkimbia yule mkufunzi. Yule mkufunzi alikuwa mzungu. Na ndivyo ilivyotokea na akapita pale karibu yao kabisa bila kumkimbia.

Mimi ninao uzoefu wa kuishi karibu na tumbili. Huyo aliye kwenye picha ni mmoja kati wengi wa makundi makubwa ya tumbili yaliyopo hapa Butiama. Niliwaambia wenzangu kuwa inaelekea kuwa tumbili wanatambua sura za watu na hukumbuka na kuzigawanya sura hizo katika makundi mawili – wale ambao wanaweza kuwa hawatishii usalama wao na wale ambao wanatishia usalama wao. Nikiwa Butiama, wakati nafanya mazoezi ya kutembea kujiandaa kupanda Mlima Kilimanjaro hukutana na tumbili mara kwa mara na huwa hawanikimbii ingawa nimeshuhudia wanawakimbia baadhi ya watu wengine, hasa watoto.

Hawa tumbili wa Butiama wanayo sababu nzuri ya kukaa mbali na binadamu. Tumbili wana tabia ya kuiba mazao ya kilimo na wakazi wengi wa Butiama wanalazimika kuwafukuza tumbili wanaojaribu kuiba hayo mazao. Sijawahi kufukuza tumbili, kuacha mara chache wakati mlango uliachwa wazi na nikamkurupusha tumbili aliyekuwa ananyemelea maandazi yangu asubuhi.yemelea ,aribu kuw

Sherehe za Mwaka Mpya Butiama

Wakazi wa kijiji cha Butiama walikarubisha Mwaka Mpya, 2011, kwa sherehe ya kukata na shoka iliyofanyika kwenye bwalo la Jeshi la Kujenga Taifa (JKT), eneo la Mwitongo. Picha hizi zinaonyesha mambo yalivyokuwa:

Nashon Jirabi, kulia, akisubiri Mwaka Mpya, muda mchache kabla ya Mwaka Mpya kuanza

Kutoka kushoto - kulia: Nashon Jirabi, Charles John, na Frank Peter

Mduara pia ulichezwa

Mpiga picha mashuhuri wa Butiama, Masumbuko Joseph, akipumzika baada ya kupiga picha nyingi kwenye sherehe

Pongezi za Mwaka Mpya kwa wageni wa meza kuu

Butiama wanapiga kura

Picha hii, chini, inaonyesha mpiga kura wa kijiji cha Butiama akipiga kura leo asubuhi kwenye kituo kilichopo Hospitali ya Butiama.

Nimeshuhudia mstari mrefu wa wapiga kura kwenye kituo hicho, muda mfupi baada ya kituo kufunguliwa, saa 1 asubuhi.

Watanzania nchini kote wanapiga kura leo katika uchaguzi mkuu utakaochagua rais, wabunge, na madiwani. Huu ni uchaguzi mkuu wa nne chini ya mfumo wa vyama vingi.

Barabara ya zamani ya Mwanza

Siku moja nikiwa ndani ya basi kutoka Arusha kuja Butiama ulizuka ubishi mkali wa kisiasa kati ya abiria na dereva wa basi kuhusu iwapo Chama cha Mapinduzi (CCM) kimeleta maendeleo yoyote nchini tangu kuondoka wakoloni. Abiria wawili kina mama walisema hakuna maendeleo yoyote, wakati dereva wa basi alisema yapo maendeleo.

Siku hiyo basi liliwahi kufika Mugumu, kituo kimojawapo katika safari ya kuelekea Musoma, na wale abiria wakasema kuwa tulikuwa tumewahi sana kufika kwa kuwa barabara ilikuwa nzuri wakilinganisha na hali ya barabara ilivyokuwa vipindi vya nyuma. Niliwakumbusha kuwa usemi kuwa CCM haijaleta maendeleo itaonekana kutokuwa na nguvu kwa wao kusifia kuwa barabara ilikuwa nzuri kuliko zamani.

Labda ukweli ni kuwa serikali yoyote ambayo ingekuwa madarakani baada ya uhuru ingelazimika kujenga barabara sehemu mbalimbali za Tanzania.

Barabara mojawapo ambayo imebadilika sana kwa sasa ni ile ya Mwanza hadi Musoma. Nakumbuka kuwa barabara ya zamani ilipita Butiama, na likuwa ni barabara ya vumbi ambayo


hii leo (pichani, juu) bado inatumika kwa safari za gari kwenda Arusha kupitia mbuga za Serengeti na Ngorongoro. Barabara hiyo ilikuwa ikichepukia Nyamuswa kuelekea Bunda na Mwanza.

Kati ya mwaka 1977 na 1983 Serikali ilijenga barabara mpya ya lami ambayo haukupita tena Butiama, lakini ikasogezwa kiasi cha kilomita 11 mashariki ya Butiama na sasa inapita karibu na mji wa Kiabakari.

Hata hivyo barabara hiyo ilikamilika na kasoro kidogo. Daraja mojawapo lililoopo karibu na kijiji cha Sabasaba halina upana ule ule wa barabara na gari zinapokutana hapo, hasa zikiwa gari
kubwa, haziwezi kupishana katikati ya daraja na inabidi dereva kutoa nafasi kwa dereva mwenzake apite.

Picha: Kasoro kwenye barabara ya Mwanza hadi Musoma, daraja jembamba.

Kuhusu Mwitongo

Eneo la Butiama linalojulikana kama Mwitongo ni sehemu yalipokuwa makazi ya Mtemi Nyerere Burito wa kabila la Wazanaki, ambaye alitawala kati ya mwaka 1912 - 1942. Alifariki tarehe 30 Machi 1942 na kuzikwa hapo hapo Mwitongo.

Maana ya Mwitongo ni mahame, au sehemu walipoishi watu na kuhamia sehemu nyingine. Sababu kubwa ya kuhama eneo ilikuwa kufariki kwa kiongozi mkuu wa familia (au ukoo) na kurithiwa kwa mali zake. Warithi walichukuwa mgao na kuhamia kwenye makazi yao. Enzi hizo, wake pia walirithiwa kwa hiyo wengi wa wake 22 wa Mzee Nyerere walirithiwa na kuhamia maeneo mengine.

Picha: Kaburi la Mtemi Nyerere Burito (kushoto), na la mke wake wa tano Mgaya wa Nyang'ombe (kulia). Nyumba ya mviringo ndipo ilipokuwa nyumba ya Mtemi Nyerere

Mgaya wa Nyang'ombe alikuwa mke wa tano wa Mtemi Nyerere, lakini tunaambiwa hakurithiwa kwa sababu mwanae, Julius Kambarage, alitamka angemtunza mama yake. Wageni wanaotembelea Mwitongo huonyeshwa eneo ambapo ilikuwepo nyumba ya Mgaya, au sehemu alipozaliwa Mwalimu Nyerere.

Picha: Sanamu ya Mwalimu Nyerere iliyopo Mwitongo, sehemu alipozaliwa.

Kabla ya kufariki, Mwalimu Nyerere alielekeza sehemu ambapo angependa kuzikwa, pembeni tu ya sehemu alipozaliwa. Haikuwezekana kumzika alipotamka kwa sababu ni sehemu ambayo ulijengwa mfereji wa maji machafu. Sehemu iliyochaguliwa baadaye haikuwa mbali na eneo aliloelekeza yeye.

 Picha: Nyumba iliyojengwa kuzungukia kaburi la Mwalimu Nyerere, eneo la Mwitongo, Butiama.